واژه “محیط کسب و کار” نشان‌ دهنده مجموع افراد، سازمان ها و نیروهایی است که خارج از قدرت یک کسب و کار هستند؛ اما ممکن است بر فعالیت‌های آن تأثیر بگذارند. به گفته یک نویسنده ناشناس “درست مانند جهان، زیرمجموعه ای که سیستم را توصیف می کند حذف کنید، آنچه می ماند محیط است”. بنابراین نیروهای مالی، فرهنگی، دولتی و فنی متفاوتی که در خارج از یک بنگاه تجاری فعالیت می کنند، بخشی از محیط آن هستند. مشتریان منفرد، همتایان را رقبا و همچنین گروه‌های مشتریان، مخالفان، رسانه‌ها، دادگاه‌ها و سایر مؤسساتی که خارج از یک شرکت کار می‌کنند، محیط یک کسب و کار یا بیزینس را تشکیل می‌دهند.

در این مقاله به بررسی اهمیت محیط کسب و کار، ویژگی های آن و مزایای شناخت محیط برای بیزینس ها می پردازیم. اگر مایلید در مورد مدیریت یک سازمان تجاری بیشتر بدانید، مطالعه مقاله زیر را نیز به شما توصیه می کنیم.

اهمیت محیط کسب و کار

هر کسب و کاری می تواند برای خودش یک جزیره در دریای تجارت باشد که با فعالیت خود به حیات ادامه می دهد، دوام می آورد و توسعه می یابد. یک کسب و کار می‌تواند برای تغییر یا مدیریت نیروهای خارجی اثرگذار بر خود تلاش کند، اما جایی که از توانش خارج باشد چاره‌ای برای واکنش یا اصلاح بر اساس آنها ندارد. کسب دانش لازم توسط مدیران به آنها این امکان را می دهد که نه تنها این نیروها و عوامل خارجی را شناسایی و ارزیابی کنند، بلکه بتوانند به آنها پاسخ های مناسبی دهند. اهمیت محیط کسب و کار و درک مدیران از آن ضمن نکات زیر قابل بررسی است:

در شناسایی فرصت ها و ایجاد مزیت رقابتی کمک می کند

محیط کسب و کار فرصت های متعددی را فراهم می کند و شناسایی این فرصت ها برای بهبود عملکرد یک بنگاه اقتصادی ضروری است. شناسایی زودهنگام فرصت ها، این شانس را به شرکت می دهد که از رقبا جلو بزند و اولین کسی باشد که از این فرصت بهره می برد.

محیط کسب و کار

مثال:

«ایرتل» (Airtel – شرکت خدمات مخابراتی چندملیتی هندی) نیاز مخاطبان به اینترنت را سریعا شناسایی و از مزیت رقابتی استفاده کرد.
رنگ های آسیایی سهم بازار خود را در برابر نرولاک (Nerolac) از دست دادند، زیرا نتوانستند با فناوری مطابقت داشته باشند.
به شرکت کمک می کند تا تهدیدات و سیگنال های هشدار اولیه را شناسایی کند
محیط کسب و کار به درک تهدیدهایی که احتمال وقوع آنها در آینده وجود دارد کمک می کند. آگاهی زیست محیطی می تواند به مدیران کمک کند تا تهدیدات مختلف را به موقع شناسایی کنند و به عنوان یک سیگنال هشدار اولیه عمل کند. یا اگر شرکتی متوجه شود که یک شرکت رقیب به زودی جایگزین های جدیدی برای محصولات وارد بازار می کند، باید بر آن اساس آماده شود.

مثال:

تلفن های همراه چینی به تهدیدی برای سازندگان تلفن همراه هندی تبدیل شده است.
شناسایی دقیق محیط به بهره برداری از منابع مفید کمک می کند
هر کسب و کار از منابع (ورودی) محیط استفاده می کند و آنها را به محصولات (خروجی) قابل استفاده تبدیل می نماید و در اختیار جامعه قرار می دهد. بنابراین محیط، تامین کننده این ورودی ها یا منابع مختلف است؛ مانند منابع مالی، ماشین آلات، مواد خام، نیرو و آب، نیروی کار و… در مقابل، یک بنگاه تجاری خروجی هایی مانند کالاها و خدمات را به مشتریان، مالیات را به دولت، سود را به سرمایه گذاران و… ارائه می دهد.

مثال:

با ظهور تقاضای جدید در بخش فناوری، تولیدکنندگان به جای جمع‌آوری منابع برای تلویزیون‌های رنگی یا سیاه و سفید، از منابع محیطی برای تولید تلویزیون‌های LED و تلویزیون‌های هوشمند استفاده می‌کنند.
به مقابله با تغییرات سریع کمک می کند
محیط کسب و کار به سرعت در حال تغییر است و این بر شرایط بازار هدف بیزینس نیز تاثیر می گذارد. محیط آشفته بازار، وفاداری کمتر به برند، تقسیم بازارها، تغییر در مد، تقاضای بیشتر مشتریان و رقابت جهانی نمونه هایی از تغییر محیط کسب و کار هستند.

مثال:

علی بابا (Alibaba – وب سایت فروشگاهی) به علت وجود پتانسیل علاقمندی به تجارت الکترونیک راه اندازی شد.
به کمک به برنامه ریزی و تدوین خط مشی کمک می کند
محیط کسب و کار ایجاد کننده‌ی تهدیدها و فرصت ها برای یک بنگاه تجاری است. آگاهی از محیط کسب و کار به تصمیم گیری در مورد برنامه ریزی در شرایط فعلی یا تصمیم گیری برای آینده کمک می کند.

مثال:

محصولات تلفن همراه جدید چینی مانند VIVO، Gionee، OPPO، و… تهدیدی برای شرکت های محلی مانند Micromax ،Karbonn و Lava در هند به وجود آورده است تا از نو فکر کنند چگونه با این وضعیت کنار بیایند.
به بهبود عملکرد کمک می کند
مطالعات زیست محیطی نشان می دهد که موفقیت هر شرکتی با تغییرات محیطی ارتباط نزدیکی دارد. شرکت‌هایی که رویه‌های تجاری مناسب را نظارت و اتخاذ می‌کنند، نه تنها عملکرد خود را بهبود می‌بخشند، بلکه در صنعت پیشرو خواهند بود.

مثال:

اپل به دلیل درک درست از محیط و ایجاد نوآوری های مناسب در محصولات خود، در حفظ سهم بازار شرکت موفق بوده است.

محیط کسب و کار

ویژگی های محیط کسب و کار

مجموع نیروهای خارجی
محیط شامل هر چیزی است که خارج از سازمان است. اگر همه این نیروها را به یکدیگر اضافه کنیم، فضای تجارت را تشکیل می دهند.

نیروهای خاص و عام
نیروهای خاص آن دسته از نیروهایی هستند که مستقیماً بر فعالیت های عملیاتی شرکت تأثیر می گذارند. به عنوان نمونه تامین کنندگان، مشتریان، سرمایه گذاران، رقبا، تامین کنندگان مالی و…. نیروهای عام نیروهایی هستند که به طور غیر مستقیم بر عملکرد سازمان اثرگذار هستند. همچون شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، حقوقی و فنی.

ارتباط متقابل
نیروهای مختلف محیط کسب و کار با یکدیگر مرتبط هستند. بنابراین یکی از اجزای محیط کسب و کار بر عملکرد سایر اجزا تأثیر می گذارد. مثلا افزایش امید به زندگی مردم و آگاهی از آگاهی سلامت، تقاضا برای بسیاری از محصولات بهداشتی مانند غذای رژیمی، روغن زیتون و بسیاری از محصولات بهداشتی را افزایش داده است.

طبیعت پویا و در حال تغییر

محیط کسب و کار ماهیتی پویا دارد و از نظر موارد زیر در حال تغییر است:

بهبود فناوری
تغییر در ترجیحات مصرف کننده
ورود رقیبان جدید به بازار

عدم قطعیت
به دلیل عدم قطعیت های آینده نمی توان تغییرات محیط کسب و کار را به طور دقیق پیش بینی کرد. پیش بینی تغییرات در محیط اقتصادی و اجتماعی بسیار دشوار است. هرچند امکان روندیابی و بررسی آینده وجود دارد که در علم آینده نگاری و آینده پژوهی به آن پرداخته می شود.

پیچیدگی
همه نیروهای محیط کسب و کار به هم مرتبط و پویا هستند که این موضوع درک آن را دشوار می کند. ماهیت پیچیده این محیط اگر به صورت جزئی مطالعه شود، بیشتر قابل درک است.

نسبیت
شرایط محیطی یک بیزینس از محلی به محل دیگر و از منطقه ای به منطقه دیگر و از کشوری به کشور دیگر متفاوت است. برای نمونه، در چین صنایع برق طوری طراحی شده اند که با افزایش مصرف، نرخ برق ارزان تر و در نتیجه تولید برق انبوه تر می شود. در حالی که در هند، هزینه بالاتر منجر به بالا رفتن قیمت برق و تولید کمتر می گردد.

بررسی محیط کسب و کار در تدوین استراتژی های تجاری نقش دارد. به عبارتی، برای طراحی و بهبود استراتژی های یک کسب و کار نیاز است تا مدیران و متخصصان سازمان، محیط فعالیت خود را از جنبه های مختلف بررسی و آن را در تفکر، تدوین و اجرای استراتژیک سازمان دخیل کنند. اگر می خواهید در مورد مدیریت استراتژیک بیشتر بدانید، مطلب زیر را حتما بخوانید.

آموزش محیط تجارت

مدیران در دوره های آموزشی، محیط کسب و کار را به طور کلی بررسی می کنند. این شامل شناخت اشکال سازمان های تجاری، مقیاس های کسب و کار، روندهای نوظهور در تجارت، توابع کسب و کار و سایر مسائل این چنینی می شود.
اشکال سازمان تجاری به معیارهایی مانند ماهیت تجارت، اندازه عملیات و بسیاری موارد دیگر بستگی دارد. مقیاس های کسب و کار نیز کوچک، متوسط یا بزرگ بودن یک کسب و کار را تعریف می کنند و ممکن است در هر زمینه تجاری با زمینه های دیگر متفاوت باشند.
مانند هر صنعت دیگری، صنایع تجاری نیز در طول زمان شاهد تغییرات مختلفی در شیوه کار خود هستند. از این تغییرات به عنوان روندهای تجاری یاد می شود. توابع کسب و کار یا کارکردهای تجاری نیز زمینه گسترده ای از مطالعات تخصصی را در زمینه کسب و کار دربر می گیرند.

آنچه در بالا ذکر شد، بخشی از حوزه شناخت محیط کسب و کار است که در دوره های آموزشی MBA به دانشجویان آموزش داده می شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید از طریق شماره 90008000 با موسسه علوم و فنون تهران تماس بگیرید و از مشاوره رایگان ما در خصوص دوره MBA، دوره بازاریابی و سایر دوره های آموزشی بهره مند شوید.

5/5 - (1 امتیاز)

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *