مفاد درسی MBA و ملزومات کسب و کار

یکی از انتقادات وارده بر دوره‌ها و رشته‌های سنتی مدیریت، فاصله آن‌ها با واقعیات کسب و کار و صنعت است. بسیاری از دانشجویان رشته‌های سنتی مدیریت بعد از فارغ‌التحصیلی و ورود به صنعت و دنیای سازمان‌ها معمولاً با حیرت و تعجب و تا حدی سرخوردگی متوجه می‌شوند که آموخته‌های آنان چندان کاربردی ندارد. این موضوع حتی منجر به این شده است که در نزد فعالان صنعت و کسب و کار، فارغ‌التحصیلان مدیریت مانند فارغ‌التحصیلان سایر رشته‌های مرتبط با صنعت، مانند مهندسی صنایع، چندان جایگاه بالایی نداشته باشند و می‌توان ادعا کرد مشروعیت این رشته‌ها تا حدی به خطر افتاده است.
یکی از جنبش‌های مدیریتی که در پاسخ به این وضعیت به وجود آمد برگزاری دوره‌های MBA و DBA بوده است. در دوره‌های MBA و DBA تلاش می‌شود مفاد درسی با توجه به ملزومات کسب و کار تهیه شود، ولی آیا این امکان وجود دارد که دوره‌های MBA و DBA نیز به سرنوشت رشته‌های سنتی مدیریت دچار شوند؟
یکی از سازوکارهای متصل کردن ملزومات و نیازمندی‌های صنعت با مفاد آموزشی توجه به مفهوم شایستگی است. مدیریت اثربخش سازمان‌ها با توجه به شرایط و محیط صنعت و کسب و کار، نیازمند وجود دانش، مهارت‌ها، توانایی‌ها و ویژگی‌های شخصیتی خاصی است. به مجموع دانش، مهارت، توانایی و ویژگی‌های شخصیتی شایستگی می‌گویند. مفهوم شایستگی، کلید کاربردی کردن مفاد درسی دوره‌های MBA و DBA است.
برای تحقق این امر نخست باید دید از یک فارغ‌التحصیل دوره‌های MBA و DBA چه انتظارات عملکردی می‌رود و کسانی که قرار است مدیریت و رهبری سازمان‌ها را به عهده بگیرند چه مسئولیت‌ها و وظایفی خواهند داشت؟ یعنی نخست باید از تحلیل وضعیت کسب و کار و صنعت آغاز کرد. برای مثال انتظار از مدیر بازاریابی این است که با هدایت و نظارت بر کار کارشناسان بازاریابی، سهم بازار محصولات شرکت را حتی در شرایط رکود اقتصادی و تورم حفظ و افزایش دهد. سپس باید به این موضوع پرداخت که برای انجام موفقیت‌آمیز این وظایف و مسئولیت‌ها، چه شایستگی‌هایی در فرد باید موجود باشد. برای مثال با توجه به مسئولیت‌های گفته‌شده برای مدیر بازاریابی، فردی که وارد این شغل می‌شود باید دارای دانش عمومی بازاریابی، مهارت‌های ارتباطی و انگیزشی، و توانایی حل مسائل پیچیده در شرایط بحرانی را دارا باشد. حال پس از به دست آمدن فهرستی از شایستگی‌ها، مفاد درسی دوره‌های MBA و DBA را بایستی به‌گونه‌ای تنظیم کرد که این شایستگی‌ها در دانش‌پذیران پرورش یابد. به‌طور خلاصه از برقراری زنجیره مسئولیتها-شایستگیها-مفاد درسی و به‌روز نگه داشتن این زنجیره است که کاربردی بودن مفاد درسی حفظ می‌شود. در مقاله بعدی به شایستگی‌های موردنیاز فارغ‌التحصیلان دوره‌های MBA و DBA خواهیم پرداخت و سعی خواهیم کرد فهرستی از این شایستگی‌ها ارائه دهیم.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.