داستان‌سرایی؛ یک تکنیک آموزشی جذاب

کمتر کسی یافت می‌شود که از خواندن، دیدن و یا شنیدن یک داستان جذاب لذت نبرد. حتماً برای شما هم پیش آمده که برای خواندن داستانی یا دیدن فیلمی تا پاسی از شب بیدار بمانید. همچنین جای گفتن ندارد که داستان‌ها، چه در قالب گپ‌و‌گفت روزمره، رمان، سریال یا فیلم سینمایی، بر زندگی ما تأثیرات فراوانی می‌گذارند. یک‌بار از روی کنجکاوی از دانشجویان دوره MBA خود پرسیدم که به چه دلیل این رشته را برای ادامه تحصیل انتخاب کرده‌اند؟ جالب است بدانید که چند تن از آن‌ها وقتی داستان‌هایی از موفقیت مدیران شنیده بودند، علاقه‌مند به حضور در دوره MBA شده بودند. آیا از این پتانسیل بالای داستان‌ها نمی‌توان برای آموزش و توسعه نیروی کار استفاده کرد؟

بهتر است گوشزد کنم که منظور من از به‌کارگیری داستان‌سرایی این نیست که کارکنان در کنار یکدیگر بنشینند و برای سرگرمی داستان و قصه تعریف کنند. استفاده آموزشی از داستان‌سرایی دارای اصول و تکنیک‌های خاص خود است. یک داستان خوب و یاد دهنده می‌بایست دارای مؤلفه‌های زیر باشد:

مشخص بودن زمان و مکان: بدون ذکر مکان و زمان، جذابیت و گیرایی داستان کاهش پیدا می‌کند. مثل اگر بگوییم: «در زمستان سال ۸۷ در اصفهان… .» مخاطب بهتر می‌تواند داستان را تصور و پی گیری کند تا اینکه بگوییم : «یک روز در یک جایی …».

مشخص بودن شخصیت اصلی داستان: هر داستان جالب دارای یک شخصیت اصلی است که داستان حول او می‌چرخد. بدون این کاراکتر، داستان نظم و انسجام خود را از دست خواهد داد. البته این شخصیت می‌تواند یک فرد، تیم یا سازمان باشد.

مواجه‌شدن با یک مسئله: در داستان باید مشخص باشد که شخصیت اصلی با چه چالش و مسئله‌ای مواجه شده بود. داستان بدون چالش و مانع، جنبه آموزشی بسیار پایینی دارد.

نحوه برخورد با مسئله: شخصیت اصلی داستان در مواجهه با مسئله چه اقداماتی انجام داد؟ راه‌حل او برای مواجهه با مسئله چه بود و چرا این راه‌حل را انتخاب کرد؟

نتیجه داستان: اقدامات و راه‌حل‌های شخصیت اصلی داستان چه حاصلی در پی داشت؟ آیا حل مسئله و چالش با موفقیت انجام شد یا خیر؟ علت موفقیت و شکست شخصت اصلی داستان چه بود؟ آیا بهتر نبود اقدام دیگری انجام می‌داد؟

همان‌طور که مشخص است، آنچه حتی از خود داستان نیزمهم‌تر است، تجزیه‌وتحلیل داستان و رخدادهای آن است تا از آنچه داستان گفته فراتر رویم و به بینش‌های جدید دست یابیم.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.